Ano ang Batas Kasambahay?

I. REPUBLIC ACT 10361

Ang R.A. 10361 o Domestic Workers Act at mas kilala bilang Batas Kasambahay ay ipinahayag bilang pagkilala sa mga karapatan at tungkulin ng mga namamasukan sa ibang tahanan bilang kasambahay.

Ayon sa Implementing Rules and Regulations ng nasabing batas ang mga sumusunod ay kabilang sa mga tinaguriang kasambahay:

  • General househelp o katulong
  • Yaya
  • Cook
  • Hardinero
  • Labandera
  • Iyong mga regular na gumagawa ng gawaing bahay sa ibang tahanan bilang kanyang trabaho

At ang mga sumusunod naman ay hinde kabilang sa tinaguriang kasambahay:

  • Service providers
  • Family drivers
  • Mga bata na nasa ilalim ng foster family arrangement
  • Iyong nagtatrabaho nang paminsan-minsan lang sa tahanan ng iba

Kung ang isang empleyado ay hinde kabilang sa nabanggit na unang grupo, hinde nangangahulugan na hinde siya protektado ng batas. Nangangahulugan lamang na ibang batas ang nakakasakop sa kanyang trabaho.

At kung siya naman ay isang kasambahay, dapat niyang malaman ang mga mahahalagang bagay na nakasaad sa R.A. 10361. Anu-ano nga ba ang mga ito?

Mga karapatan at pribilehiyo

  1. Pamantayan ng Pagtrato – Hinde nararapat na gawan ng employer o ng sinumang miyembro ng tahanan ang kasambahay sa anumang uri ng pang-aabuso o kahit anong klase ng pisikal na pananakit o harassment o anumang gawain na maaring magpababa ng dignidad ng kasambahay (SEC. 5).
  2. Board, Lodging at Medical Attendance – Dapat maglaan ang employer para sa pangunahing pangangailangan ng kasambahay kasama na dito ang di-bababa sa tatlong (3) beses na sapat na pagkain araw-araw gayun din sa makataong silid-tulugan para sa kanyang seguridad (SEC. 6).
  3. Kailangan ding bigyan ng employer ang kasambahay ng sapat na pahinga at tulong, nang hindi kakaltasin sa kanyang benepisyo, kung siya ay nagkasakit o nagtamo ng injury habang ito ay nagsisilbi sa tahanan.
  4. Mahipit na ipinagbabawal ang pag-alis o pag-suspinde sa panuntunang ito patungkol sa pangunahing pangangailangan bilang parusa o pagdisiplina sa kasambahay.
  5. Garantiya sa Privacy – Dapat seguruhin ang pagrespeto sa privacy ng kasambahay sa lahat ng pagkakataon kabilang na ang lahat ng uri ng komunikasyon at personal na gamit. Kapalit nito, nararapat naman na ibigay ng kasambahay ang satisfactory service sa lahat ng pagkakataon (SEC. 7).
  6. Komunikasyon sa Labas ng Bahay – Dapat bigyan ng employer ang kasambahay ng access sa komunikasyon sa labas ng bahay tuwing free time na pwede ring ibigay kahit oras ng tabaho kung may emergency. Kung kinakailangang gamitin ang telepono ng employer o iba pang communication facilities, dapat akuin ng kasambahay ang magiging kagastusan nito, maliban na lang kung ayaw siyang singilin ng employer (SEC. 8).
  7. Karapatan sa Edukasyon at Training – Dapat bigyan ng employer ng pagkakataon ang kasambahay na makatapos ng pangunahing edukasyon at payagan na magkaroon ng access sa alternative learning systems at, hangga’t maisasagawa, sa higher education o technical and vocational training. Sa ganitong pagkakataon, inaasahan ang employer na i-adjust ang work schedule ng kasambahay upang magkaroon ng access sa edukasyon o training nang hindi naaabala ang serbisyo sa tahanan ng employer (SEC. 9).
  8. Prohibition Against Privileged Information – Lahat ng komunikasyon at impormasyon patungkol sa employer o sa miyembro ng tahanan ay ituturing na privileged and confidential. Samakatuwid, mahigpit na ipinagbabawal na isapubliko ito ng kasambahay habang at pagkatapos ng kanyang pamamasukan. Ang ganitong privileged information ay hinde tatanggapin bilang ebidensiya sa hukuman maliban na lamang kung sangkot sa habla ang mismong employer o sinumang miyembro ng tahanan sa isang krimen laban sa katauhan, o pag-aari, o kalayaan at seguridad, o puri ng kasambahay (SEC. 10).

Sa kabila ng mga karapatang ito, mayroon ding mga tungkulin ang mga kasambahay na isinasaad sa batas. Ang isa sa mga mahahalagang dapat gampanan ng kasambahay, bukod sa paninilbihan sa tahanan ng employer, ay ang pre-employment requirement. Ano nga ba ito?

Bago mag-umpisa ang tinatawag na employment contract, ang employer ay maaaring humingi ng mga sumusunod sa isang kasambahay:

  • Medical certificate o health certificate mula sa local government health officer
  • Barangay at police clearance
  • National Bureau of Investigation (NBI) clearance
  • Duly authenticated birth certificate, o kung wala, anumang dokumento na magpapakita ng edad ng kasambahay tulad ng voter’s ID, baptismal record o passport (SEC. 12)

II. MGA MAHAHALAGANG MALAMAN

Daily Rest Period (SEC. 20)

Ang kasambahay ay may karapatan sa kabuuang walong (8) oras na pahinga kada araw.

Weekly Rest Period/Day-off (SEC. 21)

Hindi naman ipinagbabawal ang mga sumusunod na kasunduan:

  • Pagpapalitan ng araw na absent sa araw ng day-off
  • Pag-waive sa rest days kapalit ng daily rate na sweldo
  • Pag-iipon ng rest days nang hinde dadami sa limang (5) araw
  • Iba pang katulad na kasunduan

Assignment to Non-household Work (SEC. 22)

Hinde dapat pagtrabahuhin ang isang kasambahay sa isang commercial, industrial o agricultural na trabaho kung ang sweldo ay mas mababa sa kalakaran na ibinibigay sa mga agricultural o non-agricultural workers. Sa ganitong pagkakataon, ang kasambahay ay dapat bayaran ayon sa minimum wage.

Pagbabayad ng Sweldo (SEC. 25)

Dapat nasa tamang oras at direkta sa kasambahay ang pagbabayad ng sweldo in cash nang di-tatagal ng isang beses isang buwan. Maliban kung pumayag ang kasambahay sa pamamagitan ng kasulatan, hinde dapat kaltasan ng employer ang sweldo maliban sa mga deductions na pinapayagan ng batas.

Mahigpit na ipinagbabawal ang pagbabayad pasahod sa kasambahay sa pamamagitan ng promissory notes, vouchers, coupons, tokens, tickets, chits, atbp maliban sa cash wage.

Prohibition on Interference in the Disposal of Wages (SEC. 27)

Mahigpit na ipinagbabawal sa employer ang pakialaman ang kalayaan ng kasambahay kung paano nya gagastusin ang kanyang sweldo. Hinde dapat pwersahin, pilitin o obligahin ng employer ang kasambahay na bumili ng anumang paninda, kalakal o iba pang properties ng employer o ng sinuman, o ang gamitin ang tindahan o serbisyo ng employer o ng sinuman bilang daan para pakialaman ang sweldo ng kasambahay.

Prohibition Against Withholding of Wages (SEC. 28)

Pinagbabawalan ang employer, direkta man o hindi, na pigilin ang pagpapasweldo. Kung ang kasambahay ay umalis nang walang makatuwirang dahilan, ang pasweldong di-hihigit sa 15 araw na hindi pa nababayaran ay mawawalan na ng halaga. Gayun din, hindi dapat impluwensiyahan ng employer ang kasambahay na tanggihan ang bahagi ng sweldo sa pamamagitan ng dahas, panlilinlang, may pananakot o ano pa mang pamamaraan.

Leave Benefits (SEC. 29)

Social and Other Benefits (SEC. 30)

Ang isang kasambahay na nakapagbigay serbisyo na ng di-bababa sa isang (1) buwan ay nararapat na maging covered ng Social Security System (SSS), Philippine Health Insurance Corporation (PhilHealth), at ng Home Development Mutual Fund o Pag-IBIG, at siya ay magkakaroon ng karapatan sa lahat ng banepisyo alinsunod sa mga alituntunin ng batas.

Ang mga premium payments o contributions ay dapat bayaran ng employer. Subalit, kung ang kasambahay ay tumatanggap ng sweldo na nagkakahalagang P5,000.00 pataas kada buwanang kasambahay ay dapat magbigay ng karamptang bahagi sa premium payments o contributions, alinsunod sa batas.

III. POST-EMPLOYMENT

Termination of Service (SEC. 32)

Hindi maaaring tapusin ang kontrata ng sinuman sa employer o sa kasambahay bago ang expiration ng termino maliban sa mga dahilang isinasaad sa Sections 33 at 34 ng batas na ito.

Kung tinanggal sa trabaho nang hindi makatarungan, ang kasambahay ay dapat bayaran sa mga araw na pinagtrababhuhan nya. Bukod dito, dapat bigyan din sya ng halagang katumbas sa 15 araw na sweldo bilang kabayaran.

Kung ang kasambahay naman ay umalis sa trabaho nang walang mabigat na dahilan, mababalewala ang anumang bahagi ng sweldo na hindi pa nababayaran nang hindi hihigit sa 15 araw. Dagdag pa dito, maaariing i-recover ng employer mula sa kasambahay ang anumang nagastos ng employer, kung meron, sa pagkuha ng kanyang serbisyo—kung ang nasabing serbisyo ay nahinto sa loob ng anim (6) na buwan mula umpisa ng trabaho.

Kung ang haba o tagal ng serbisyo ay hindi tiyak dahil walang nakasaad sa kasunduan o dahil na rin sa natura ng trabaho, sinuman sa employer o sa kasambahay ay maaaring magbigay ng pabatid para itigil ang trabaho, limang (5) araw bago ang napiling araw ng katapusan ng serbisyo.

Maaari din naman na magkasundo ang kasambahay at ang employer, sa pamamagitan ng written notice na ihinto ang serbisyo nang mas maaga kesa sa isinasaad sa kontrata.

Termination Initiated by the Domestic Worker (SEC. 33)

Maaaring ihinto ng kasambahay ang employment relationship anumang oras bago ang expiration ng kontrata sa mga sumusunod na kadahilanan:

  • Verbal o emotional abuse sa panig ng employer o ng sinuman sa mga miyembro ng tahanan
  • Di makataong pagtrato kabilang na ang physical abuse sa panig ng employer o ng sinuman sa mga miyembro ng tahanan
  • Paggawa ng krimen o pagkakasala laban sa kasambahay ng employer o ng sinuman sa mga miyembro ng tahanan
  • Paglabag ng employer sa terms and conditions mg kontrata o sa alinmang pamantayang isinasaad ng batas na ito
  • Anumang uri ng sakit na nakakapeligro sa kalusugan ng kasambahay, ng employer o ng sinuman sa mga miyembro ng tahanan
  • Iba pang kaparehong dahilan

Termination Initiated by the Employer (SEC. 34)

Ang employer naman ay may karapatang ihinto ang serbisyo nang anumang oras bago ang expiration ng kontrata sa mga sumusunod na kadahilanan:

  • Maling pag-uugali o tahasang paglabag sa makatwirang utos ng employer na may kaugnayan sa trabaho ng kasambahay
  • Garapalan o paulit-ulit na pagpapabaya o kawalan ng husay sa paggawa ng tungkulin
  • Panloloko o tahasang paglabag sa tiwalang ibinibigay ng employer sa kasambahay
  • Paggawa ng krimen o pagkakasala laban sa katauhan ng employer o sa sinuman sa mga miyembro ng kaniyang pamilya
  • Paglabag ng kasambahay sa terms and conditions ng kontrata o sa alinmang pamantayang isinasaad ng batas na ito
  • Anumang uri ng sakit na nakakapeligro sa kalusugan ng kasambahay, ng employer o ng sinuman sa mga miyembro ng tahanan
  • Iba pang kaparehong dahilan

Employment Certification (SEC. 35)

Matapos ang employment relationship, kapag nag-request, ang employer ay dapat mag-isyu sa kasambahay, sa loob ng limang (5) araw, ng certificate of employment na nagpapahiwatig ng natura, haba ng serbisyo at work performance.

Alamin ang batas, Pinoy Employee!

Published by Qairi

A perennial student in life, Qairi has been involved as a Legal Advocate in one of the top firms in the State of California. He has started publishing his works online with the intention of helping Filipino workers become aware of their rights, as well as their obligations, as employees.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: