Sino ba ang Pinoy Employee?

May iba’t ibang uri ng empleyado na maituturing sa ating bansa na kinikilala ng ating batas dito sa Pilinas.

Marahil ay batid na sa kaalaman ng lahat na ang isang blue-collar worker ay ang typical na manggagawa na nagtatrabaho ng tinatawag na manual labor at binbabayaran ng tinatawag na daily wage, samantalang ang isang white-collar worker naman ay ang empleyado na karaniwang nagtatrabaho sa isang opisina at binabayaran ng buwanang pasweldo.

Subalit, hindi tulad sa nakararaming bansa, walang nasasaad sa ating batas tungkol sa pagkakaiba ng blue-collar workers at white-collar workers. Sa madaling salita, hindi natin ginagamit ang mga katagang ito bilang pantukoy sa kung anong uri ng manggagawa ang isang empleyado.

Ang mahalaga, dito sa ating bansa—blue-collar o white-collar worker ka man—basta matatawag kang isang “empleyado,” ikaw ay may mga karapatan sa ilalim ng batas na nasasaad sa Labor Code of the Philippines at sa iba pang mga batas tungkol sa paggawa.

Ngunit, sino nga ba ang isang empleyado sa paningin ng batas at anu-ano ang mga uri nito na meron tayo sa Pilipinas?

Ayon sa Article 212 ng Labor Code, “employee” includes any person in the employ of an employer.

Sa madaling salita, basta nagtatrabaho ka para sa isang employer, o iyong mayroong tinatawag na employer-employee relationship sa pagitan ninyong dalawa ng employer mo, ikaw ay kabilang sa tinatawag na empleyado.

Pero hinde dito natatapos ang malawak na sakop ng kahulugan ng salitang empleyado—dahil kabilang na din dito, ayon sa batas, ang mga napatigil sa trabaho dahil sa labor dispute o ang mga hinde makapagtrabaho dahil sa unfair labor practice.

Ganun pa man, bago pa tayo mapunta sa mas malalim na usapin, mahalagang malaman muna natin ang iba’t ibang uri ng empleyado na meron tayo dito sa Pilipinas.

Regular Employee at Non-regular (casual) Employee

Unang-una, maaaring hatiin sa dalawang klase ang mga empleyado base sa natura ng trabaho—ito ay ang mga manggagawa na may regular na estado at iyong mga wala, sa madaling salita ay ang mga Regular Employee at iyong mga hinde.

Paano ba masasabi na ang isang manggagawa ay regular employee?

Alinsunod sa Labor Code, an employee who has been engaged to perform activities that are usually necessary or desirable in the usual business or trade of the employer is considered as a regular employee.

Ibig sabihin, kung ang klase ng trabaho mo ay ‘kailangan’ sa negosyo ng iyong employer, ikaw ay isang regular na empleyado.

Halimbawa, kung ang negosyo ng iyong employer ay isang restaurant business at nagtatrabaho ka doon bilang cook, waiter o dishwasher, ikaw ay maituturing na isang regular employee dahil maliwanag na ang mga ganitong uri ng trabaho ay pangangailangan sa isang restaurant business.

At kung ang klase naman ng trabaho mo ay hinde talaga kailangan sa uri ng negosyo ng iyong employer—o yung pwede namang tumakbo ang negosyo kahit wala ang trabaho mo—ikaw ay non-regular employee o mas kilala bilang casual employee.

Ang isang halimbawa nito ay isang tubero na paminsan-minsan ay tinatawagan ng nasabing restaurant business para kumpunihin ang mga sirang gripo. Maliwanag na ang ganitong uri ng trabaho ay hindi ‘pangangailangan’ ng isang restaurant business.

Ngunit dapat din nating malaman, ayon sa batas, na ang isang non-regular employee na nakapagbigay na ng serbisyo sa loob ng isang taon—maging tuloy-tuloy man o paputol-putol—ay ituturing na ng batas bilang isang ganap na regular employee. Ngunit ito ay patungkol lamang sa ginagawa niyang trabaho.

Pangalawa, maliban sa regular at casual employees, meron pang ilang uri ng empleyado dito sa ating bansa ang kinikilala din ng ating batas. Ito ay ang mga sumusunod:

  • probationary employee
  • project employee
  • seasonal employee
  • fixed-term employee

Sinu-sino nga ba ang mga ito?

Probationary Employee

Kadalasan, ang isang empleyado na nagtatrabaho para sa isang regular employment ay dumadaan muna sa probationary employment. Ito ang tawag sa panahon kung saan tinitingnang mabuti ang isang empleyado kung nararapat ba siyang maging regular.

Upang mabigyan ng patas na pagkakataon na maging regular, ang isang employer ay inaasahan ng batas na ipabatid sa probationary employee ang mga standards nya kung paano maging regular sa trabaho.

Kaya naman, karaniwang ipinapaliwanag ito sa mga nag-a-apply ng trabaho na sasailalim muna sa probationary employment. Kung hinde ito ginagawa ng employer, sa mata ng batas, ang nasabing probationary employee ay pinagtatrabaho bilang isang ganap na regular employee buhat simula.

Ang probationary employment ay dapat hinde tumagal ng 6 na buwan o 180 na araw. Ngunit pwede mapahaba ito by mutual agreement sa pagitan ng employer at ng probationary employee. Ang isang probabtionary employee na pinayagang ituloy ang trabaho matapos ang probationary period ay ituturing na nakamit na ang regular employment by operation of law.

Project Employee

Ayon sa Article 295 ng Labor Code, ang isang employado ay itinuturing na sumasailalim sa project employment kung siya ay assigned na magtrabaho sa isang specific project, at ang haba ng panahon ng pagtatrabaho ay dapat na nakasaad sa kasunduan.

Mahalagang malaman na ang isang project employee ay maaring makamit ang estado ng isang regular employee kung siya ay patuloy at paulit-ulit na kinukuha para magtrabaho matapos ang isang proyekto. Kasabay nito, dapat mapatunayan na ang klase ng kanyang trabaho ay vital, necessary at indispensable sa negosyo ng employer.

Seasonal Employee

Ang isang employado ay maituturing na sumasailalim sa seasonal employment kung siya ay nagtatrabaho ng seasonal o pana-panahon at ang haba ng kanyang trabaho ay nakadepnde sa nasabing panahon.

Fixed-Term Employee

Ang fixed-term employment ay hindi matatagpuan sa Labor Code ngunit kinikilala ng ating batas. Ito ay tumutukoy sa klase ng trabaho na may kaukulang na haba ng panahon ng pagtatrabaho.

Upang masabi na hinde lumalabag sa batas ang employer sa pagbibigay ng fixed-term employment, nararapat na masunod ang mga bagay na ito:

  • Una, ang fixed period ay napagkasunduan nang bukal sa kalooban ng employer at ng empleyado nang walang presensya ng pagpipilit, dahas, o pananakot at walang masasabing maling pangyayari sa kasunduan na naging dahilan para tanngapin ito ng employado.
  • Pangalawa, dapat makita na ang employer at ang employado ay nagkasundo nang humigit kumulang ay patas at makatarungan o equal terms at walang masasabi na moral dominance sa panig ng employer.

Ngayong alam na natin kung sino ang isang empleyado sa mata ng batas ng ating bansang Pilipinas, at alam na natin kung anong klaseng employment meron ang bawat isa sa atin, maari na nating simulang alamin ang mga batas na nakakasakop sa atin.

Halina at i-explore ang mga nakalathala sa website na ito sapagkat ang blog na ito ay sadyang ginawa para sa ating Pinoy Employee!

Published by Qairi

A perennial student in life, Qairi has been involved as a Legal Advocate in one of the top firms in the State of California. He has started publishing his works online with the intention of helping Filipino workers become aware of their rights, as well as their obligations, as employees.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: